Heredo Dana
Novelo

Vilhelm Krag
Sur la ekstrema insuleto
Tradukis: H. Th. Thomsen

Mi haltas kaj aŭskultas.
La lastaj piŝtobatoj de la vaporŝipo, kiu portis min ĉi-tien, proksime de la maro, perdiĝas en la mallaŭta vespero.
Mi ĉirkaŭvidas. Neniu homo estas videbla kaj neniu homa loĝejo. Mi estas tute sola kun la griza ĉielo supre, la griza maro ekstere kaj la griza roketaro ĉirkaŭe.
Nun mi ekspiras kiel homo alveninta sian hejmon el vojaĝo longa kaj malbona. Mi sidiĝas sur herba altaĵeto, vidas longe kaj longatempe ĉirkaŭen, ĉu ĉio estas tia, kia devas esti, ĉu io aliformiĝis.
Kaj ĉio estas tia, kia devas esti. Ja, eĉ p1i bona ol antaŭe. Du malbelaj signoj post homoj nun estas for­viŝitaj. La unu estis turmentige flava marbudo sur in­suleto longe for. La alia estis nudaĵo en roko, kie kelkaj urbanoj, por serĉi kupron eksplodigis grandan fendon.
Dank' al dio nun la griza haŭto propra de l' naturo superkreskis ĝiajn vundojn, eĉ la postsignojn de l' vun­doj mi ne plu povas ekvidi en la vespera krepusko.
Mirinda dezertaĵo.
Kiom mi amas vian mallaŭtan potencegon! Kiom mi adoras vian senesperecon fortan kaj absolutan! - ­Somero kaj vintro preterpasas vin. Sed vi kontraŭvidas ĉion per via griza, neforigebla okulo. Vi estas kvita kun la vivo, nenion ĝi povas postuli de vi, ĉar nenion ĝi al vi donacis. - Tial ankaŭ la vivo forflugas for vi; mal­ofte iu aŭ alia metas la piedojn tien-ĉi, kaj ĝi reforiras rapide; ĝi nenion havas ja por fari tialoke.
Ankaŭ neniu besto vivas tie-ĉi. - Antaŭ kelka tempo oni metis tien-ĉi ŝafinon, sed ĝi fariĝis tute sovaĝa kaj timemega; ĝi ektremis kaj ekkuris pro la nura krio de ­marbirdo - mortis fine pro malsato, soifo kaj teruro.
Nur kelkaj strangaj ekzistaĵoj loĝas tie-ĉi, - kelkaj grizaj, malbelegaj insektoj, sidantaj sur la griza roko, solaj, senmovaj, kvazaŭ meditante ion profundan, teru­regan. Kelke da ili havas grandajn, senformajn kapojn kun pintaj kornoj. IIi ŝajnas ne aparteni ĉi-tiun mondon. Oni povus kredi, ke ili estas animoj de kondamnitoj, kiuj sidas eterne pripensante ĉion la teruran, kio la vivo estas.
Ja, ĉi-tio estas la eterno. Estas ĉi-tio, kio ne povas ŝanĝiĝi, kio estis, estas, estos - - -
Kaj tamen okazis, ke mi vidis tiun-ĉi dezerton rideti. En malfrua aŭtunvespero mi vidis ĝin rideti, kaj en tiu rideto la melankolio de la tuta vivo ripozis. La melan­kolio de la tuta vivo povus trovi pacon en ĝi, ĉar ĝia malĝojego estis tiom senmezura. - Ĉar ĝi estis de eterno, tio, kio estis, estas kaj ĉiam estos.

Notoj

Vilhelm Krag (24.12.1871 - 10.07.1933) naskiĝis en la norvega urbeto Kristiansand. Kiel tre juna studento li jam publikis Poemoj, kies belegaj strofoj efikis kiel nova printempo en norvega liriko. En Okcidente en la bluaj montoj li ludis je tre melankoliaj kordoj, sed post vojaĝoj en fremdaj landoj li akiris pli luman vidon de la vivo. Ĉiam estas tamen ĉe li la maldolĉa sento de soleco ĉion superreganta, kaj rezig­nanta restado ĉe la palo feliĉo de l' maljuneco lin ofte okupis. Plejbone li skizas la strangan, dezertan naturon ĉe la maro apud sia naskurbo. Li estis antaŭa ĉefo de Nationaltheatret (nacia teatro) en Kristiania (Oslo).
Lia frato estas la verkisto Thomas P. Krag (1868 - 1913).
El Prozo el Danaj-Norvegaj Aŭtoroj - de H.Th.Thomsen.
Esperanto-Forlaget, Kristiania, 1908.
H. Th. Thomsen, dano, tipografisto, tradukanto, E-isto de 1905. Dum multaj jaroj la ĉefa gvidanto de la E-vivo en Oslo. Fondis la unuan E-klubon en Oslo la 8-an de februaro 1906. Pro ekestinta disputo inter la anoj de la gazeta komitato je propra risko redaktis kaj eldonis la unuan n-ron (1-a de januaro 1909) de „N E-Gazeto“ Norsk E-blad. Kunfondinto de Norvega Esperantista Ligo 1911. Disponigis por la E-klubo propran ĉambron en sia hejmo. Aranĝis grandan E-ekspozicion en 1909. Verkis artikolojn, poemojn, lernolibrojn, unu el ili aperis en 10.000 ekzempleroj.